به بهانه ي سفر ولاديمير پوتين به ايران ( مهدي حقيقت خواه )

روس ها با آغار دوره ي جديد ( آغاز دوران رياست جمهوري پوتين ) ، حال و هواي غرور بازيافته را پس از يك دهه تحقير و سختي داشتند . آن ها وقتي مي ديدند كه رئيس جمهورشان با زبان آلماني فصيح در مجلس آلمان توجهات را به خود جلب كرده است ، ديگر خاطره ي " يلتسين مست در اركستر برلين " را فراموش مي كردند .

برخي او را " قهرمان بازيافته ي روسها " دانسته اند . اين موضوع ، به ويژه به لحاظ رواني اهميت زياد دارد . مروري بر زندگي نامه ي پوتين نشان مي دهد كه او داراي چه ويژگي هاي شخصيتي است :

ولاديمير ولاديميرويچ پوتين در روز هفتم اكتبر 1952 در لنين گراد ( سنت پطرزبورگ كنوني ) به دنيا آمد . بعدها پدر بزرگ وي براي كار به عنوان يك آشپز به مسكو نقل مكان كرد . مادر پوتين كارگر يك كارخانه و پدرش در نيروي دريايي كار مي كرده است . پدر وي در جريان جنگ جهاني دوم در نيروي زميني ارتش فعاليت داشته است . هر دو برادر وي كه در دهه ي 30 به دنيا آمده بودند ، نيز فوت كردند . يكي از آن ها چند ماه پس از تولد فوت كرده و برادر دوم وي نيز بر اثر ابتلا به ديفتري فوت كرد . پوتين در سال 1975 از دانشكده ي حقوق فارغ التحصيل شد و در همان سال به عضويت بخش خارجي سرويس اطلاعاتي مخفي روسيه (B K . G . ) در آمد . سرويس اطلاعات مخفي ، پوتين را در فاصله ي سالهاي 1985 تا 1999 به آلمان شرقي فرستاد . پوتين در كتاب خود كه در خصوص زندگي نامه اش نوشته ، مدعي مي شود كه فرستادن وي به آلمان شرقي در واقع پست چندان مهمي را براي او به ارمغان نياورد .

وي پس از بازگشت از آلمان در سمت مشاور رياست دانشگاه لنينگراد در مسائل بين المللي مشغول به كار شد . از سال 1990 به همكاري با شهردار آن شهر پرداخت . ابتدا معاون شهردار بود و برنامه ي خصوصي سازي و بازار آزاد را به اجرا گذاشت . در سال 1991 مسئوليت كميته ي بين المللي سنت پطرزبورگ بر عهده گرفت . در اين پست وي مسئوليت تحقيقات خارجي و روابط بين المللي را بر عهده داشت . وي در سال 1991 از سرويس اطلاعاتي كشورش استعفا داد . پوتين در اين دوره يكي از مخالفان سرسخت ميخائيل گورباچف محسوب مي شد . در سال 1996 آناتولي چوبايس معاون نخست وزير ، او را به سمت مدير داخلي و اداري كاخ كرملين گماشت .

در سال 1998 به مقام رياست سرويس امنيت فدرال در اف . بي . اس ( سازمان اطلاعاتي روسيه ) منصوب شد و يك سال بعد با حفظ سمت ، به رياست شوراي امنيت ملي رسيد و در آگوست سال 1999 از سوي رئيس جمهور ، بوريس يلتسين به عنوان نخست وزير معرفي شد . وي در كمتر از 18 ماه ، پنجمين نخست وزيري بود كه در آخرين روز قرن بيستم بر اثر استعفاي يلتسين به قدرت رسيد . انتخابات رياست جمهوري در 26 مارس 2000 برگزار و او با 53 درصد آرا رسماً مشغول به كار شد و اين موضوع با آراي بيشتري در انتخابات سال 2004 تكرار شد . اندكي پس از سپرده شدن اين پست به پوتين ، بسياري از كارشناسان بين المللي و داخلي اعلام كردند كه وي بيش از 4 نخست وزير قبلي دوام نخواهد آورد . با وجود تمامي اين پيش بيني ها ، تبعيت پوتين از قانون و نظر وي در خصوص بحران در منطقه ي مسلمان نشين چچن ، محبوبيت وي را به شدت افزايش داد و بدين وسيله وي توانست بر تمامي بحران ها غلبه يابد .

پوتين سابقه ي فعاليت ورزشي در رشته ي جودو دارد و مربي سابق او گفته است : « او هميشه دوست داشت برنده شود ، رقبايش هيچ وقت نمي دانستند كه او از كدام طرف حمله مي كند و هميشه به سختي مي شد حركت بعدي اش را حدس زد . » اقدامات او در تعقيب برخي روزنامه نگاران و گردانندگان شبكه هاي تلويزيوني و نيز سركوب قطعي مخالفان دولت و برخورد با اليگارشي روسيه ، موجب اتهام استبدادگري به او شد . خود او گفته است : « از استبداد قانون حمايت مي كند و نه قانون استبداد » .

بسياري از مردم روسيه ، از اقدام رهبر كشورشان در تعقيب اليگارش ها و سرمايه داران استقبال كرده اند . از نظر مردم ، او شخصيتي قوي است كه سعي مي كند نظم را به كشورش بازگرداند . برخي به او لقب كاردينال سياه پوش داده اند . پوتين گفته است كه مي خواهد قدرت روسيه را به آن برگرداند و جايگاه آن را به عنوان يك قدرت بزرگ تضمين كند .

كساني كه به متغير شخصيت فردي نخبگان به عنوان عامل اصلي تأثير گذار بر سياست خارجي دولتها تأكيد دارند ، تحولات ، نوسانات و سر در گمي سياست خارجي روسيه را ناشي از دمدمي مزاج بودن يلتسين در مرحله ي نخست مي دانند و در مقابل ، دوره ي پوتين را دوره ي اقتدار بين المللي مسكو قلمداد مي كنند . اما برخي ديدگاه ها ، چنين تحليلي را سطحي مي دانند . چرا كه در عصر كنوني و به ويژه در جامعه ي نسبتا متكثر روسيه ، نقش شخصيت فردي در بهترين وضعيت ، صرفاً مي تواند يك عنصر در كنار ساير عناصر باشد و نه بيشتر از آن ، و از اين رو به متغير هاي اجتماعي و نهادي نظير گروه ها ، نگرش ها ، افكار عمومي و عوامل اقتصادي  و ... – كه در آينده بيشتر به آن ها خواهيم پرداخت – توجه مي كنند .

براي مطالعه ي بيشتر در مورد شخصيت پوتين ن . ك . به :

- ناتاليا گوركان و ديگران – آقاي پوتين كيست ؟ - ترجمه ي مژگان صمدي – تهران – نشر ديگر – 1380

- " عصر پوتين " – روزنامه ي همشهري ( 22 تير 1381 )

پايان

سپيد